Halde mal el değiştirdiğinde ilk sorulan şey künyedir: "Künyesi alındı mı?", "Faturaya künye yazıldı mı?". Künye numarası, Hal Kayıt Sistemi'nde (HKS) yapılan her bildirimin sonunda üretilen ve sebze-meyvenin hangi yoldan geldiğini gösteren numaradır.
Bu rehberde künye numarasının ne olduğunu, nasıl alındığını, referans künyenin ne işe yaradığını ve faturada sık görülen "künye numarası alanı boş bırakılamaz" uyarısının ne anlama geldiğini anlatıyoruz.
Bu sayfa HKS e-Bildirim kullanım kılavuzuna ve Gelir İdaresi Başkanlığı'nın 19/12/2019 tarihli tüccar ve komisyoncuların e-belge uygulamalarına geçişi duyurusuna dayanır, bilgilendirme amaçlıdır. Son güncelleme: Ekim 2026.
Künye numarası nedir?
Künye, sebze ve meyvenin üreticiden tüketiciye kadar hangi aşamalardan geçtiğini gösteren kayıttır. HKS'de bir satın alım, satış ya da sevk bildirimi kaydedildiğinde sistem bu bildirime bir künye numarası verir. Gelir İdaresi'nin duyurusunda bu numara, HKS bildirimi sonucu sistem tarafından üretilen 19 karakterli numara olarak tanımlanır.
Künye malın izlenebilirliğini sağlar: tüketicinin, ürünün nerede ve kim tarafından üretildiğini öğrenebilmesi HKS'nin amaçları arasındadır. Künye bir vergi belgesi değildir; fatura ya da irsaliyenin yerine geçmez, ama bu belgelere yazılır. Farkı HKS irsaliyesi nedir rehberinde anlattık.
Künye numarası nasıl alınır?
Künye ayrıca "istenen" bir belge değildir; HKS'ye bildirim yapıldığında kendiliğinden oluşur. İki yolu vardır:
1. HKS ekranından (e-Bildirim)
- hks.hal.gov.tr'ye giriş yapın; üst menüden Bildirimci İşlemleri → E-Bildirim ekranını açın.
- Sıfatınızı ve bildirim türünü (satın alım, sevkiyat, satış, üreticiden sevkiyat) seçin; karşı tarafın TC kimlik ya da vergi numarasını sorgulayın.
- Mal daha önce bildirildiyse referans künyeyi seçin; ilk kayıtsa künye seçmeden devam edin.
- Malın bilgilerini, miktarını, birim fiyatını, gideceği yeri ve araç plakasını girip kaydedin. Kayıt başarılıysa ekranda künye numarası oluşur ve çıktısı alınabilir.
Giriş ve bildirim adımlarının ayrıntısı e-Hal (HKS) nedir, nasıl giriş yapılır rehberinde.
2. Hal programından (web servis)
HKS'nin web servislerine bağlanan bir hal programı kullanıyorsanız künyeyi siteye girmeden, satış ya da alış kaydının içinden alırsınız. Program bildirimi HKS'ye gönderir, dönen künye numarasını kaydınıza yazar. Gün içinde çok sayıda satış yapan komisyoncu ve tüccar için bu yol hem daha hızlıdır hem de bilgilerin iki kez yazılmasını önler.
Referans künye nedir?
Bir mal zincirde ilerledikçe her el değiştirmede yeni bir bildirim ve yeni bir künye oluşur. Yeni bildirimde, malın önceki bildirimdeki künyesi referans künye olarak seçilir; böylece mal üreticiye kadar geriye doğru izlenebilir.
- Referans künye seçildiğinde malın adı, cinsi, üretim yeri gibi bilgiler önceki bildirimden otomatik gelir.
- Referanslı bildirimlerde HKS, o künyeden kalan miktarı gösterir; örneğin 1.000 kg'lık bir alış künyesinden 400 kg satıldıysa kalan 600 kg'dır.
- Malın sistemde hiç kaydı yoksa (ilk kayıt) künye seçmeden devam edilir; bu durumda malın bilgileri elle girilir.
Künye numarası faturada nereye yazılır?
Gelir İdaresi'nin 19/12/2019 tarihli duyurusuna göre, sebze ve meyve ticaretiyle uğraşan komisyoncu ve tüccarların düzenlediği e-Fatura, e-Arşiv Fatura ve e-İrsaliye belgelerinde:
- Belgenin senaryosu "HAL", tipi mükellefin durumuna göre "KOMİSYON" ya da "SATIŞ" olur.
- Belgedeki ilgili alana, HKS bildirimi sonucu üretilen 19 karakterli künye numarası girilir.
Duyuru ayrıca e-belge kullanmanın HKS'ye bildirim yükümlülüğünü kaldırmadığını, HKS'ye kayıtlı olmamanın da e-belge düzenleme zorunluluğunu kaldırmadığını belirtir. Kısacası tüccar ve komisyoncu için künye ile e-belge birlikte yürür.
"Künye numarası alanı boş bırakılamaz" ne demek?
Bu uyarı, HAL senaryolu (komisyon ya da satış tipli) bir fatura ya da irsaliye düzenlerken bir veya daha fazla satırda künye numarası girilmediğinde fatura programlarında karşınıza çıkar. Yukarıda anlatıldığı gibi bu belgelerde künye alanı zorunludur. Çözüm:
- Satıştan önce HKS'ye bildirim yapılıp künye alındığından emin olun.
- Faturanın her satırına o mala ait künye numarasını yazın; numaranın 19 karakter olduğunu ve eksik ya da fazla karakter içermediğini kontrol edin.
- Künyeyi HKS sitesinden kopyalıyorsanız başta ve sonda boşluk kalmadığına dikkat edin.
Künyenin belgeye elle yazıldığı her işletmede bu hata zaman zaman çıkar. Künyeyi satış kaydının içinden alan ve belgeye kendisi yazan bir program kullanmak hatayı baştan önler.
EfeHal'de künye
- Kayıttan künye: Ürün Satış ya da Ürün Alış ekranında kaydı girip Künye Al düğmesine (ya da F10) basarsınız; künye numarası satıra yazılır.
- Belgede otomatik: e-Fatura, e-Arşiv ve e-İrsaliye aynı kayıttan kesildiğinde künye numarası belgeye kendiliğinden eklenir; "künye alanı boş" hatası yaşanmaz.
- Künye Listesi: Alış ve satış künyeleri tek ekranda; tarih, cari, ürün ve plakaya göre aranır. Her alış künyesinin kalan miktarı görünür.
- Toplu işlem: Seçilen künyelerden toplu irsaliye ya da müstahsil makbuzu oluşturulur; künye numaraları tek tıkla kopyalanır.
Ayrıntılar için hal künye alma ve HKS'ye girmeden künye, fatura ve müstahsil sayfalarına bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Künye numarası kaç hanelidir?
Gelir İdaresi'nin duyurusuna göre künye numarası, HKS bildirimi sonucu sistem tarafından üretilen 19 karakterli bir numaradır.
Künye numarasını kim alır?
Bildirimi yapan bildirimci. Satışta satıcı, satın alımda alıcı, sevkte malı gönderen HKS'ye bildirim yapar; bildirimin sonunda künye oluşur. Başkasının sizin adınıza yaptığı bildirimler de HKS'de sizin elinizdeki mallar arasında görünür.
Künye numarası nasıl alınır?
HKS'de (hks.hal.gov.tr → Bildirimci İşlemleri → E-Bildirim) bildirim yapılıp kaydedildiğinde künye numarası oluşur. Web servisle çalışan bir hal programı kullanıyorsanız künye, satış ya da alış kaydının içinden alınır.
Referans künye ne demek?
Malın önceki bildirimdeki künyesidir. Yeni bildirim bu künyeye bağlanarak yapılır; malın bilgileri önceki kayıttan gelir ve kalan miktar takip edilir.
Künye faturaya yazılmak zorunda mı?
Komisyoncu ve tüccarların HAL senaryosuyla düzenlediği e-Fatura, e-Arşiv ve e-İrsaliye belgelerinde künye numarası alanı doldurulur. Alan boş bırakıldığında fatura programları "künye numarası alanı boş bırakılamaz" uyarısı verir.
Künye vergi belgesi midir?
Hayır. Künye malın izlenebilirliğini gösterir; alım satımın vergi belgesi fatura ya da müstahsil makbuzu, taşımanın belgesi ise irsaliyedir.