Halde ay sonu hesabı çoğu zaman tek bir rakama bakar: kasada ne kaldı? Oysa o rakamın içinde kazandıran araçlar da zarar ettiren araçlar da vardır. Hangi üreticinin malı fire verdi, hangi partide masraf kârı yedi, hangi ürün hangi ayda gerçekten kazandırdı bilinmeden alım kararı tahminle verilir.
Bu sayfada parti (araç) bazında kâr/zarar takibinin nasıl yapıldığını ve EfeHal'in bunu hangi raporlarla gösterdiğini anlatıyoruz.
Parti bazlı kâr/zarar nedir?
Her mal girişi (bir üreticiden ya da tüccardan gelen bir araç) ayrı bir parti olarak kaydedilir. Partinin kârı basitçe şöyle hesaplanır:
Kâr / Zarar = Satış tutarı − Alış tutarı − Partiye ait masraflar
Formül basittir; zor olan her satışın hangi partiden yapıldığını ve her masrafın hangi partiye ait olduğunu günlük işin içinde doğru kaydetmektir.
Hesabı bozan kalemler
- Masraflar: Nakliye, hammaliye, indirme-bindirme gibi giderler partiye yüklenmezse kâr olduğundan yüksek görünür.
- Eksik ve fire: Alınan kilo ile satılan kilo arasındaki fark (çürüme, su kaybı, tartı farkı) gerçek bir kayıptır ama defterde çoğu zaman görünmez.
- Kalan mal: Parti bitmeden kâr hesaplanırsa sonuç yanıltır; hangi partinin bittiği ayrıca bilinmelidir.
- Karışan satışlar: Aynı üründen iki parti aynı anda satılıyorsa satışın hangi partiden yapıldığı yazılmazsa iki partinin de hesabı bozulur.
EfeHal'de kâr/zarar raporları
Parti Bazlı Kâr/Zarar Raporu
Her alış partisi ve ürünü için tek satırda:
- Alış fiyatı, alış kilosu, net (safi) kilo, alış adedi ve alış tutarı,
- Satış kilosu, satış adedi, satış tutarı ve ortalama satış fiyatı,
- Partiye düşen alış masrafı,
- Alınan ile satılan kilo arasındaki eksik ve adet farkı,
- Ve sonuçta kâr/zarar; komisyonla çalışılan mallarda komisyon tutarı ve KDV'si ayrıca görünür.
Rapor ürüne, üreticiye, parti numarasına, alış tarihine ve bitme durumuna (adedi ya da kilosu biten / bitmeyen partiler) göre süzülür. Böylece sadece kapanmış partilerin kesin kârına bakabilirsiniz.
Parti Bazlı Ürün Satış Raporu
Bir partinin kimlere, hangi tarihte, kaç kilo ve hangi fiyattan satıldığını gösterir. Kâr düşük çıkan bir partide fiyatın nerede düştüğü buradan görülür.
Mevsimsel Fiyat / Kâr Analizi
Ay ay alış ve satış kilosu, ortalama alış ve satış fiyatı, kâr/zarar ve kâr marjı (%). Hangi ürünün hangi dönemde kazandırdığını görür, gelecek sezonun alımını buna göre planlarsınız.
Müstahsil Kalite / Randıman Karşılaştırması
Üretici ve ürün bazında alış kilosu, satış kilosu, fire oranı (%), ortalama fiyatlar ve kâr marjı. Hangi üreticinin malı daha az fire veriyor, hangisinden alım yaparken daha dikkatli olmak gerekiyor sorusunun cevabıdır.
Bu raporlar ek iş gerektirir mi?
Hayır. Raporlar, zaten yaptığınız alış ve satış kayıtlarından oluşur:
- Alışı kaydettiğinizde parti numarası verilir ve masraflar alışın üzerine işlenir.
- Satışta ürünü seçerken hangi partiden satıldığını da seçersiniz.
- Künye, fatura ve cari hesap aynı kayıttan oluşur (komisyoncu programı, tüccar programı).
Rapor ekranları Excel ve PDF'e aktarılır; kolonları gizleyip sıralamayı kendinize göre kaydedebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Hangi araçtan ne kazandığımı görebilir miyim?
Evet. Her araç bir alış partisi olarak kaydedildiğinde Parti Bazlı Kâr/Zarar Raporu o parti için alış, satış, masraf, eksik ve kâr/zarar tutarını gösterir.
Masraflar kâra nasıl yansıyor?
Alışa girilen masraflar partiye, kilo, adet ya da tutar oranında dağıtılarak düşülür; raporda "Alış Masrafı" kolonunda görünür.
Fireyi nereden görürüm?
Parti bazında "Eksik" kolonundan; üretici bazında toplu olarak Müstahsil Kalite / Randıman Karşılaştırması'ndaki fire oranından.
Parti bitmeden kâr hesaplanır mı?
Hesaplanır, ama kalan mal henüz satılmadığı için sonuç geçicidir. Kesin sonuç için raporu "biten" partilere göre süzün.